Een levendige Essche Stroom in een levendig Bleijendijk

10-04-2012

Zo’n zes jaar geleden raakten waterschap De Dommel en Stichting Bleijendijk met elkaar in gesprek over de herinrichting van de Essche Stroom. Anno 2012 is er een vruchtbaar samenwerkingsverband ontstaan met een gezamenlijke ambitie: het verlevendigen van zowel de Essche Stroom áls Landgoed Bleijendijk. Tijdens twee onlangs gehouden, druk bezochte   informatiebijeenkomsten bleek het schetsontwerp zoals dat er nu ligt in goede aarde te vallen: “Zowel bewoners, omwonenden, vrienden van het landgoed als  natuur- en landschapsorganisaties vinden het een verrijking van de omgeving," aldus Rien van den Berg van Stichting Bleijendijk enthousiast.

Wisselwerking tussen mens en natuur
“Op Landgoed Bleijendijk willen we mensen ervan bewustmaken dat zij onderdeel zijn van de natuur,” legt Rien uit als we vragen wat de signatuur van dit landgoed is. “Bleijendijk biedt daartoe ruimte aan retraites, bezinning, natuuronderwijs aan kinderen, biologische land- en tuinbouw (leerboerderij Het Eendje en tuinderij De Guit), cursussen binnen de doelstelling en ‘wonen op een landgoed’. Wij zijn een toegankelijk gebied, maar geen ‘open’ gebied. Je komt hier alleen op uitnodiging of op verzoek. En altijd met een doel, passend bij de waarden van het landgoed als stiltegebied.” Rien vervolgt: “Toen het waterschap zes jaar terug met ons in gesprek ging over hun wensen ten aanzien van de Essche Stroom hebben we gezegd ‘We werken graag mee aan jullie interessante visie op de vernatuurlijking van deze rivier, maar dan moeten jullie wel  rekening houden met onze doelstellingen. Bovendien moet je het landgoed als één geheel in de planvorming meenemen.’ Na een korte stilte kwam daarop een volmondig ja. Zo begonnen we aan een intensief samenwerkingstraject dat leidde tot het schetsontwerp, zoals dat er nu ligt.”

Natuurlijk karakter geeft extra waarde
Rien gaat verder: “Wij werken mee, omdat een natuurlijk karakter van de waterhuishouding, in de vorm van een levendigere Essche Stroom, ook bijdraagt aan een natuurlijker en levendiger Bleijendijk. Denk bijvoorbeeld aan het natuuronderwijs dat hier plaatsvindt, of de workshops; die krijgen extra waarde door een levendigere Essche Stroom. Dat we ook aan de plannen kúnnen meewerken is te danken aan het feit dat de pacht op de vier boerderijen die hier van oudsher gevestigd waren, is beëindigd. Dit maakt dat het landgoed volledig uit pachtvrije grond bestaat. Hierdoor kunnen we Bleijendijk als één geheel en samen met de wensen van het waterschap integreren in een totaalplan, waarin een deel van de landbouwgrond wordt omgezet in natuur.” De samenwerking die hiervoor nodig is, verloopt goed, vindt Rien: “Op het gebied van het meanderen van de Essche Stroom en de functies die de natuur- en landbouwgronden er langs moeten krijgen zijn we het vrijwel volledig met elkaar eens.” Iets lastiger is het niveau erboven. Dit betreft de regionale waterkeringsfunctie die de dijk op het landgoed heeft en de eisen die daarmee gepaard gaan. “Wij willen de grote, landschappelijke- en natuurwaarde van onze oude dijk hiermee laten harmoniseren. Dat is spannend, ja. We zijn er echt volop mee bezig. Op dit moment ben ik vooral blij en zeer tevreden met het schetsontwerp dat wij samen met het waterschap hebben ontwikkeld. Zeker gezien de positieve reactie van de genodigden tijdens de speciaal hiervoor georganiseerde informatiebijeenkomsten!”

Van dooie waterbak naar kronkelende laaglandbeek
Die bijeenkomsten vonden plaats op 6 en 13 maart jongstleden. De eerste avond waren bewoners van het landgoed en omwonenden uitgenodigd. “Deze mensen worden allemaal beïnvloed door het nieuwe plan voor de Essche Stroom,” licht Rien deze opzet toe. De tweede bijeenkomst was georganiseerd voor de ‘vrienden van Bleijendijk’, de ZLTO, de Heemkundekring en organisaties op het gebied van natuur- en landschapsbehoud. “De sfeer was beide keren erg levendig,” vertelt Rien. “De opkomst was ook groot. We kregen van veel kanten positieve reacties, mensen vonden het een verrijking van de omgeving. Wij waren daar samen met het waterschap behoorlijk enthousiast over. Wij willen die ‘dooie bak’, dat kanaal met bijna stilstaand water tussen die twee kale kades, omturnen in een kronkelende laaglandbeek. Er is lef voor nodig om zoiets in deze tijd toch te willen realiseren. Dat de mensen in de omgeving dat ook zien en dan zo hun waardering uitspreken vind ik bemoedigend!”

Plan in ontwikkeling
“Even voor de duidelijkheid: het gepresenteerde schetsontwerp is letterlijk een ontwerp,” besluit Rien zijn verhaal. “Dit vormt het uitgangspunt van een plan in ontwikkeling. De inzichten die we tijdens de twee open overlegavonden hebben opgedaan -  zoals de relatie binnendijks-buitendijks, ervaringen met gebiedsoverstromingen in het (verre) verleden, maar ook verhalen over hoe het hier was voordat de Essche Stroom werd rechtgetrokken - nemen we zeker mee in de verdere uitwerking van een en ander.”

Meer informatie
Op dit moment leggen Waterschap De Dommel en de Stichting Bleijendijk de laatste hand aan de opstelling van een samenwerkingsovereenkomst. Zodra de ondertekening hiervan een feit is zullen we daar in deze nieuwsbrief weer verslag van doen. Klik tot die tijd voor meer achtergrondinformatie over dit project op de projectpagina Levendig Bleijendijk. Hier vindt u ook het schetsontwerp, zoals dat gepresenteerd is tijdens de bijeenkomsten.
 

« Terug