Sanering Essche Stroom

Status project: afgerond (2012)

De Essche Stroom is schoon!  Bij het opschonen van de ruim 10 km lange beekbodem verwijderden we 120.000 kuub verontreinigd slib en zand. En brachten we 65.000 kuub schoon zand terug in de Essche Stroom.

Vanaf de industriële revolutie tot eind jaren zestig was er een flink aantal textiel- en leerfabrieken in Oisterwijk en Tilburg. Deze fabrieken loosden op het oppervlaktewater. Hierdoor verontreinigde de waterbodem van de Essche Stroom vóór en na normalisatie - voornamelijk met chroom.

Het opheffen van de historische waterbodemverontreiniging was essentieel om beekherstel en waterberging te kunnen realiseren. Als de hoofdwatergang niet schoon is, is het niet mogelijk om er een nieuw gegraven loop op aan te sluiten of de kade te verlagen om water te bergen. De mogelijk bestaat dan namelijk, dat er verontreiniging ontstaat op schone gronden.



Voorbereidingen
De voorbereiding van dit project startte in 2008, met het uitvoeren van een waterbodemonderzoek. In november 2009 gaf  de provincie een beschikking af voor de sanering van de Essche Stroom. Het jaar 2010 stond in het teken van voorbereidende werkzaamheden: opstellen van het uitvoeringsbestek , aanvragen van vergunningen  en het houden van gesprekken met terreinbeheerders en gemeenten. De Provincie Noord-Brabant bevestigde dat jaar bovendien dat zij een bijdrage van 50% zou leveren aan de saneringskosten.

Sanering
Na een aanbestedingsprocedure startte de firma Kurstjens B.V. uit Hedel medio 2011 met de sanering. De firma Niebeek Milieumanagement B.V. uit Leusden verzorgde namens Waterschap De Dommel het toezicht en de directievoering op het werk. De aanvankelijk gekozen baggermethode, waarbij de aannemer het vervuilde slib en de bovenliggende zandlaag in twee etappes uit de beekbodem haalt, bleek in de praktijk erg bewerkelijk te zijn. Daarom werkte de aannemer sinds januari 2012 met een aangepaste, snellere werkwijze. Hierbij haalde hij beide lagen, zand en slib, er in één keer uit. Het schone zand werd daarbij direct gescheiden van het slib, en na een tweede zuivering (gecentrifugeerd) op de boot, teruggestort in de beek. Het vertontreinigde slib verpompte de aannemer naar het werkterrein, waar verdere zuivering plaatsvond. Het in een eerdere fase gezuiverde zand wat nog op de werkterreinen lag, bracht de aannemer ook terug in de Essche stroom. Met dit zand zijn vooral de kades van de beek verstevigd. Wat er over was aan zwaar vervuild slib (het restproduct) is met containers afgevoerd. 

Dankzij deze vooruitstrevende baggertechniek mocht het waterschap van het ministerie van Economische Zaken, Landgoed en Innovatie doorwerken tijdens het broedseizoen. Een waardevolle ervaring, die we zeker meenemen in toekomstige projecten.

Op 22 augustus 2012 leverden wij het saneringsproject op feestelijke wijze op.

Samenwerking en financiering

Waterschap De Dommel voerde de sanering van de Essche Stroom uit in samenwerking met Niebeek Milieumanagement B.V. uit Leusden en aannemer Kurstjens B.V. uit Hedel.
 

Het project Sanering Essche Stroom werd mede gerealiseerd door financiering vanuit het Budget Doel-Uitkering Bodem (DU-Bodem) 2010-2014 door de Provincie Noord-Brabant.