Keringen Esch

Om te zorgen dat Esschenaren ook in de toekomst droge voeten houden, is er een plan gemaakt voor het verhogen en verstevigen van de dijken langs de Essche Stroom.

Waterschap De Dommel verwacht in het najaar van 2020 te kunnen starten met de uitvoering.

Klimaatverandering
De plannen om de dijken in Esch aan te pakken hebben zo’n twee jaar vertraging opgelopen. Door de snelheid waarmee het klimaat verandert, waren nieuwe hydrologische berekeningen nodig om het effect van hevige regenbuien en overstromingsgevaar in kaart te brengen. Uit deze neerslagberekeningen is gebleken dat de dijken 30 tot 40 centimeter hoger moeten worden dan in eerste instantie was gepland. Zouden de dijken eerst zo’n halve meter verhoogd worden, nu wordt dat op enkele trajecten bijna een meter. We hebben te maken met een trendbreuk in het klimaat met korte, heftige regenval, vaak heel lokaal. Daarnaast staat tijdens extreem hoogwater een groot gebied onder water waardoor de opstuwing door de wind een serieuze factor wordt. De gevolgen daarvan moesten eerst doorberekend worden. Want je wilt niet dat over een paar jaar blijkt dat we de dijk toch niet hoog genoeg gemaakt hebben.

Nieuwe neerslagberekening Kom Esch

  • Oude waterstand T150 (kans 1/150):
    5.60 m NAP (Kollenberg) – 5.55 m NAP (spoor)
  • Nieuwe waterstand T150:
    5.94 m NAP (Nergena)     -  5.88 m (bij de stuw)
    5.83 m NAP (Kollenberg) -  5.74 m NAP (spoor)

Damwand
In het buitengebied tussen de Sprankerstraat en het spoor is voldoende ruimte voor een groene, hoge dijk. Tussen de Sprankerstraat en de Haarenseweg 18F komt een combinatie van damwand en groene dijk. Deze opties zijn er niet voor het traject tussen de Haarenseweg 18F en de huidige stuw. Daar liggen de huizen dicht langs de Essche Stroom. Er is niet genoeg ruimte om de dijk hier hoger en breder te maken. Daarom wordt de dijk op dit traject verhoogd door het plaatsen van een damwand. Op verzoek van omwonenden zijn ook andere scenario’s berekenend, zoals het verschuiven van de regionale kering waarbij je aan de overzijde ook een dijk maakt. Deze opties brengen echter te veel risico’s en kosten met zich mee. We moeten dan twee keringen aanpassen waarbij we de grond voor de andere zijde nog moeten werven. Ook kleven er allerlei risico’s aan om dijken op deze manier te verstevigen , omdat de ondergrond te slap is. Daarbij zijn de kosten fors hoger. Het bleken geen reële opties.

Uitzicht
Bewoners hebben hun zorgen geuit over verminderd zicht op de Essche Stroom.  Dat is deels terecht, blijkt uit enkele schematische tekeningen die gemaakt zijn. Bewoners hebben door de verhoging vanuit hun tuin inderdaad minder zicht op de stroom. Het merendeel van de bewoners heeft echter een natuurlijke afscheiding tussen de tuin en de dijk waardoor ze nu ook beperkt of geen zicht hebben op de Essche Stroom. Het zicht op de damwand zelf is om dezelfde reden beperkt; deze wordt lager dan de huidige dijk en is naar verwachting slechts achterin de tuinen te zien. De bovenste meter van de dijk wordt afgewerkt met gras en behoud daarmee een groene aanblik. Het waterschap is met de bewoners in gesprek over het gezamenlijk aanpassen van de afscheidingen tussen tuin en sloot.


Zicht op het water na verhoging van de dijk met een damwand.

Trillingen
Bewoners hebben ook zorgen geuit over schade aan woningen door de trillingen waarmee het plaatsen van zo’n wand doorgaans gepaard gaat. Hierin wil het waterschap geen risico's nemen. Daarom wordt de damwand op een bijzondere manier geplaatst: deze wordt erin gedrukt in plaats van geschoven. Dat gebeurt trillingvrij.  Waterschappen hebben ervaring met het op deze manier plaatsen van damwanden, bijvoorbeeld naast monumentale panden.”

Stuw
Onderdeel van de plannen rond de keringen in Esch is ook het verplaatsen van de huidige stuw ter hoogte van de Kollenberg. Er komt een nieuwe, kleinere stuw ter hoogte van buurtschap De Ruiting. Door het verhogen van de dijken zouden extra voorzieningen aangebracht moeten worden om deze goed aan te laten sluiten op de stuw. De huidige stuw is ook aan een renovatiebeurt toe. En eerder was ook al een technische oplossing bedacht voor de vispassage. Al met al een dure en ook ingewikkelde operatie. Daarom kiezen we ervoor om een nieuwe, kleinere stuw te bouwen, stroomopwaarts in het buitengebied.  Waarschijnlijk krijgt de nieuwe stuw ook een brugfunctie. Het verplaatsen van de stuw wordt uitgevoerd als deelproject van herinrichting Bruggelaar-Esch.


De huidige stuw ter hoogte van de Kollenberg in Esch. Fotobron WDD

Planning
Het projectplan voor de aanpak van de keringen in Esch heeft in 2019 het bestuurlijke besluitvormingstraject doorlopen. Er werd geen gebruik gemaakt om zienswijzen in te dienen. Inmiddels zijn de benodigde vergunningen aangevraagd en wordt gewerkt aan het omzetten van het plan naar een bestek voor een aannemer. Het plan was om in het voorjaar 2020 te starten met de uitvoering. Er is echter vertraging opgelopen in verband met de omgevingsvergunning. Het onderdeel stikstofuitstoot was hierbij een knelpunt. Begin juli 2020 is de omgevingsvergunning door de gemeente Haaren verleend. We verwachten binnenkort de aanbesteding te starten. Hopelijk kunnen we najaar 2020 starten met de werkzaamheden.

Lees ook

Stikstofmaatregelen vertragen uitvoering keringen Esch
Uitvoering keringen start in 2020
Informatiebijeenkomst keringen 17 april 2019